Ten post postanowiłam poświęcić na zaprezentowanie Wam tureckiego locativu, próbkę użycia słowek var/yok oraz formy przynależności. W poniższym dialogu zobaczycie również kilka znanych wam już wyrażeń i zwrotów oraz kilka czasowników odmienionych w czasie teraźniejszym şimdiki zaman (a co, przyzwyczajajcie się ;)), o którym szerzej napiszę w kolejnych postach. Słówka przydatne do przetłumaczenia poniższego dialogu zamieściłam w części „sözlük” na końcu postu.
(Parkta)
Ahmet: Merhaba dostum, şu kızı tanıyor musun?
Mehmet: Hangi? Kırmızı çantalı mı?
Ahmet: Hayır. Elbiseli kız.
Mehmet: Aaa... evet, onu tanımıyorum.
Ahmet: Çok güzel bir kız, değil mi?
Mehmet: Evet, ama diğer kız da çok güzel.
Ahmet: Tamam, onlara doğru gidelim.
(Erkekler kızlara doğru gidiyor)
Ahmet: Merhaba, benim adım Ahmet, sizin adınız ne?
Kate: Benim adım Kate ve bu da arkadaşım Martyna.
Ahmet: Memnun oldum.
Mehmet: Ben Mehmet. Çok memnun oldum. Türk müsünüz?
Kate: Hayır, İngilizim...
Martyna: ... ve ben Polonyalıyım.
Ahmet: Türkçeniz çok iyi! Ne yapiyorsunuz burada?
Kate: Tatile gidiyoruz.
Mehmet: Ne güzel! İstanbul nasıl?
Martyna: Çok güzel, Aya Sofya eski olmasına rağmen dünyanın en güzel binası. Tavan ve duvarlar çok renkli ve şaşırtıcı.
Kate: Evet, ama bence Aya Sofya gecede en iyi gözüküyor.
Ahmet: Ve Kapalı Çarşı nasıl?
Kate: Nerede o?
Ahmet: Sende harita var mı?
Kate: Bende yok, ama otelde var.
Ahmet: Önemli değil, belki yarın bizimle Kapalı Çarşı'ya gelmek istersiniz ?
Martyna: Kapalı Çarşı? Orası müze mi?
Mehmet: Hayır, orası çok büyük bir çarşı. Turistler orayı çok seviyor.
Kate: Ne güzel! Yarın gidelim!
Ahmet: Tamam. Telefon numaralarınızı alabilir miyiz ?
Kate: Tamam... beş-üç-beş, iki-bir, yedi-sıfır. Yazdın mı ?
Ahmet: Evet, teşekkür ederim. Yarın Görüşürüz.
Kate, Martyna ve Mehmet: Hoşçakal.
Locativ –da/de
Używamy go chcąc powiedzieć przede wszystkim
- gdzie się znajdujemy (Almanya’da – w Niemczech),
- kiedy coś się dzieje (ayda – miesięcznie, w miesiącu)
- przy okazji mówienia o ułamkach (altıda bir – 1/6).
Prócz tego locativ w j.turecki pełni również m.in. funkcję dopełnienia dalszego oraz okolicznika narzędzia. W kilku wypadkach “d” zmieniamy na “t” (wówczas suffiksem jest –ta/te), dzieje się to wtedy, gdy ostatnią literą wyrazu jest: ç, k, t lub p.
| | Parkta | W parku |
| | Ağaçta | W/na drzewie |
| | Okulda | W szkole |
| | Nisanda | W kwietniu |
| | Haftada | W tygodniu |
| | Evdeyim | Jestem w domu |
| | Evindeyim | Jestem w twoim domu |
Przynależność
Jednym ze sposobów na określenie posesywności w j.tureckim jest posłużenie się poniższymi sufiksami dzierżawczymi
| ben | - (i) m4 | biz | - (i) miz4 |
| sen | - (i) n4 | siz | - (i) niz4 |
| o | - (s) i4 | onlar | - leri2 |
| | (Benim) adım | Moję imię |
| | (Senin) annesi | Twoja mama |
| | (Benim) balığım | Moja ryba |
| | (Onun) ahtapotu | Jej/jego ośmiornica |
| | Balığımız | Nasza ryba |
| | | |
| | W sytuacji gdy dane słowo kończy się na literę k, zmieniamy ją na ğ, np.: balık – balığım bebek – bebeğim çocuk – çocuğum W j.tureckim nie ma potrzeby używania osoby (benim, senin, onun itd.), do której dana rzecz należy, posiadacz widoczny jest bowiem w suffiksie posiadanej rzeczy. | |
Var/yok
W wielkim skrócie oznaczają istnienie (var) bądź nieistnienie (yok) czegoś, np.:
| | Ekmek var | Jest chleb |
| | Evde ekmek yok | W domu nie ma chleba |
| | Evimde ekmek yok | W moim domu nie ma chleba |
| | Parkta kedi var | Kot jest w parku |
| | | |
| | | |
Çalışma:
Odpowiedz na pytania na podstawie powyższego dialogu zakreślając odpowiednio doğru lub yanlış:
| | doğru | yanlış |
| Kate ve Martyna Türk | | |
| Martyna İngiliz | | |
| İstanbul’da çarşı yok | | |
| Kate’de harita var | | |
| Ahmet ve Mehmet otelde | | |
| Kate ve Ahmet’in telefonu yok | | |
Napisz po turecku
1. Jestem w szkole.
2. Jestem w niebieskim budynku.
3. Kot jest w kuchni.
4. Ośmiornicy nie ma w moim pokoju.
5. Twoja koleżanka jest ładna.
6. Jej mama jest w sklepie.
Sözlük
| dost –kolega şu – ten/ta/to (znajdujące się daleko, w przeciwieństwie do “bu”) hangi – który/a/e kırmızı – czerwony/a/e çanta – torebka elbise – sukienka ama – ale diğer – inny/a/e tamam – ok, dobrze türkçe – j.turecki tatil – wakacje burada – tutaj eski – stary/a/e dünya – świat bina – budynek tavan – sufit duvar – ściana şaşırtıcı – wspaniały/a/e bence – według mnie en iyi – najlepiej gece – noc harita – mapa otel – hotel Önemli değil – nie ma sprawy belki – może yarın – jutro bizimle – z nami müze – muzeum çarşı – bazar Görüşürüz – do zobaczenia Hoşçakal – narazie, pa | tanıyor musun? – czy znasz? tanımıyorum – nie znam değil mi? – nieprawda? No nie? onlara doğru gidelim – chodźmy do nich (“gidelim” znaczy coś w stylu “let’s go”) Erkekler kızlara doğru gidiyor – chłopcy idą w stronę dziewczyn Ne yapiyorsunuz burada? – Co tu robicie? Tatile gidiyoruz. – Przyjechałyśmy na wakacje. Aya Sofya eski olmasına rağmen dünyanın en güzel binası. – Hagia Sofia mimo iż jest stara jest najpiękniejszym budynkiem świata. ama bence Aya Sofya gecede en iyi gözüküyor – ale według mnie Hagia Sofia najlepiej wygląda w nocy Sende harita var mı? – Czy masz przy sobie mapę? Bende yok, ama otelde var. – Nie mam przy sobie ale mam w hotelu. belki yarın bizimle Kapalı Çarşı'ya gelmek istersiniz ? – może chcecie pójść z nami jutro do Kapalı Çarşı? Telefon numaralarınızı alabilir miyiz ? – czy mogę wziąść twój numer telefonu? Yazdın mı ? – Napisałeś? |
